Governancestructuren voor transmurale zorg in België
Van Haute, Ester Gemmel, Paul
Van Haute, Ester
Gemmel, Paul
Citations
Altmetric:
Publication Type
Editor
Supervisor
Publication Year
2025
Journal
Book
Publication Volume
Publication Issue
Publication Begin page
Publication End page
Publication Number of pages
134
Collections
Abstract
Belgische gezondheidszorg bevindt zich in een transitiefase waarin de klassieke, versnipperde organisatievormen onvoldoende antwoord bieden op de toegenomen complexiteit van zorgtrajecten, de vergrijzing en de stijgende prevalentie van chronische aandoeningen. Transmurale zorg, die zorgcontinuïteit over de grenzen van eerste lijn, ziekenhuizen en welzijnsdomeinen heen waarborgt, biedt hierop een strategisch antwoord. Dit onderzoek toont echter aan dat de governance van transmurale zorg in België fundamenteel tekortschiet: samenwerking blijft grotendeels projectmatig, afhankelijk van tijdelijk engagement en gefragmenteerde financiering, waardoor structurele inbedding uitblijft. De analyse van interne ziekenhuispraktijken, regionale netwerken en beleidskaders maakt duidelijk dat vooruitgang en stagnatie elkaar afwisselen. Binnen ziekenhuizen groeit de erkenning van transmurale zorg, maar de mate van strategische inbedding, formalisering en coördinatie binnen het ziekenhuis varieert in maturiteit. Regionale initiatieven, zoals eerstelijnszones, referentieregio’s en ziekenhuisnetwerken, illustreren het potentieel van samenwerking, maar lijden onder overlappende territoriale indelingen, onduidelijke mandaten en onvoldoende slagkracht. Op beleidsniveau biedt het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg wel een richtinggevend kader, maar zonder duurzame financiering, betrouwbare data, digitale interoperabiliteit, een formeel mandaat, gedeelde verantwoordelijkheid en gestandaardiseerde richtlijnen en kwaliteitsmetingen blijven deze inspanningen voorlopig zonder hefboomkracht. In het empirische luik van het onderzoek werden, via intersectorale co-creatie, twee conceptuele modellen ontwikkeld die richting geven aan een mogelijke organisatieoverschrijdende governance van transmurale zorg in België. Deze modellen worden niet beschouwd als definitieve oplossingen, maar als eerste conceptuele aanzetten die richting geven aan verdere beleidsontwikkeling en praktijkexperimenten. Zij fungeren als voorlopige bouwstenen in de zoektocht naar een gedragen, werkbare en toekomstgerichte governancevorm voor transmurale samenwerking en leveren inzichten op die zowel beleidsmatig als praktijkgericht benut kunnen worden.